توجیه اقتصادی استفاده از ربات پیوندزن نشا برای تولید نشای پیوندی



توجیه اقتصادی استفاده از ربات پیوندزن نشا برای تولید نشای پیوندی (Grafting Robot)

در ابتدا فلسفه و هدف اصلی پیوند در سبزی ها، مبارزه با بیماری خاکزاد مانند فوزاریوم بود ولی با گذشت زمان، اهداف جدیدتری مانند افزایش مقاومت در برابر تنش هایی همچون دمای پایین، شوری و رطوبت بالای خاک، افزایش جذب آب و عناصر غذایی و قدرت رشد گیاه و در پی آن طولانی کردن دوره برداشت اقتصادی محصول، نمود پیدا کرد.

در کشورهایی مانند ایران، به دلیل محدودیت در زمین های قابل زرع، کشاورزان مجبور به کاشت متوالی و هرساله زمین خود هستند و با این شیوه، راه شیوع عوامل بیماری زای قارچی را هموار کرده و هر ساله با کاهش جدی عملکرد در محصول خود مواجه می شوند لذا این کشاورزان جهت مبارزه با این بیماری ها چاره ای جز استفاده از پیوند و پایه های مقاوم را ندارند.

مبارزه شیمیایی و استفاده از سموم قارچ کش در کشورها محدودیت و استانداردهای خاص خود را دارد زیرا اثرات مخرب زیست محیطی این سموم، از تلفات محصول ناشی از شیوع بیماری ها در جوامع انسانی بیشتر می باشد.

پیوند یک عمل پر زحمت است و کشاورزان باید با دست، تعداد زیادی نشا را در مدت زمان محدودی پیوند بزنند.

تحلیلی از یک کار گروهی در پیوند سبزی ها نشان می دهد که تولید تقریبا سه هزار نشای پیوندی خیار نیاز به 6 ساعت کار یک تیم 7 نفره دارد که حدود 70 درصد این زمان، صرف اتصال می شود. سن متوسط کشاورزان در حال افزایش است و تقاضای آنها برای نشاهای پیوندی مدام درحال گسترش است لذا پیوند دستی نمی تواند جوابگوی تقاضای روز افزون این کشاورزان باشد بنابراین آنچه می تواند این تکنیک را به صورت تجاری و اقتصادی درآورد، به کارگیری ربات ها و ماشین های پیوندزن می باشد.

مهم ترین مزایای استفاده از پیوند عبارتند از: افزایش درامد حاصل از فروش محصول به دلیل بالا رفتن عملکرد و تولید خارج از فصل، پایین آمدن هزینه های خرید کود و آب آبیاری به علت سیستم ریشه ای قوی و گسترده پایه ها، صرفه جویی قابل توجه در مصرف سموم شیمیایی به علت مقاومت بالای پایه ها به بیماری های مختلف، طولانی شدن دوره برداشت اقتصادی محصول، حفظ و نگه داری ارقام و منابع گیاهی در برابر هجوم بیماری ها و سایر ناهنجاری های فیزیولوژیکی، عدم نیاز به تناوب کشت طولانی مدت محصولات، فائق آمدن بر مشکلاتی همچون خاک های شور در مناطق خشک، کاهش هزینه های ضدعفونی خاک، تسهیل در پرورش سبزی ها بصورت ارگانیک (عدم استفاده از کودها و سموم شیمیایی) و کاهش استفاده از سموم شیمیایی با توجه به اثرات مخرب زیست محیطی آنها، به کارگیری جزیی یا کامل این مزایا به عوامل مختلف همچون وسعت مزرعه و میزان مکانیزاسیون، عملیات کاشت مانند تناوب کشت و نشاکاری، سطح تکنولوژی، آگاهی از مزایا و خطرات نشاهای پیوندی و استفاده از کشت های محافظت شده و هیدروپونیک بستگی دارد. استفاده از نشاهای پیوندی قویا برای کاشت هیدروپونیک گوجه فرنگی، فلفل، بادمجان و خیار قابل توصیه است.

از آنجا که در کشور ما، کشت برخی از صیفی جات پر آب بر مانند هندوانه در خطر می باشد با استفاده از روش کشت نشای پیوندی با توجه به کاهش مصرف آب، بی نیاز شدن محصول از سموم کشاورزی و امکان کشت در زمین های آلوده می توان بازده کشت را تا میزان قابل توجهی افزایش داد.

در این روش با استفاده از ریشه و ساقه کدو که مقاوم در برابر آلودگی است، می توان زمان رشد محصول را تا حدود 25 روز و میزان مصرف آب را تا حدود 35 درصد کاهش داد.

در کشت هر هکتار هندوانه به طور معمول می توان 60 تن محصول برداشت کرد اما در این روش می توان تا 140 تن محصول برداشت کرد و حتی با اصلاحاتی در روش کشت 2 مرتبه از یک کشت هندوانه چید که این کار امکان برداشت 200 تن محصول از هر هکار را ایجاد می کند. قیمت فعلی تولید این نشاها در ایران به قیمت حدود 1000 تومان می باشد و در حال حاضر قیمت این نشاء در ترکیه حدود 3000 تومان و نشاء صادراتی چین حدود 1500 تومان است.

                     

در مورد اشتغال زایی این روش می توان گفت که با کشت در زمین های زراعی برای هر هکتار 3 تا 7 شغل ایجاد می شود اما در این روش برای حدود 100 نفر اشتغال زایی انجام می شود. در صنعت پتروشیمی به ازای هر 1 میلیارد تومان 1 شغل ایجاد می شود اما در کشت نشاء پیوندی با همین مبلغ 100 شغل ایجاد می شود.

بیش از یک دهه است که مشکل کم آبی در کشور مسئولان را به خود مشغول داشته و هر یک را در پی راهکار و چاره ای فرستاده است. از تغییر روش در آبیاری به صور گوناگون از قبیل آبیاری قطره چکانی و اسپرینکلر گرفته تا نواری و غیره، بکارگیری روش ها و فناوری های جدید در حفظ آب، گیاهان مقاوم به کم آبی، انتقال کشت گیاهان بهاره به پاییزه تا موارد مشابه دیگر، جملگی روش هایی به منظور ایجاد تغییری هر چند اندک در رفع مشکل کم آبی می باشند.

نشاکاری گرچه سابقه ای دیرینه دارد، اما منحصر در کشت تعداد معدودی از گیاهان با قابلیت نشا شدن بود اما معضل کم آبی به ایجاد تغییراتی در این روش کشت منجر گردید. هم اکنون نشاکاری در دنیا، از نشای صنعتی به نشای پیوندی تغییر کرده است.

هنگامی که نشا وارد بازار شد اکثر کشاورزان در کشت نشا بجای بذر مقاومت می نمودند، همان گونه که در سایر موارد شاهد آن بوده و هستیم. هم اکنون بسیاری از اراضی جالیزی آلوده به آفات و علف های هرزی نظیر گل جالیز می باشند که می توان با کمک این تکنولوژی و کوتاه کردن دوره رشد محصولاتی نظیر خیار بهره وری بالایی تا سطح صادرات، ایجاد نمود و با علف های هرز نیز مبارزه کرد.

خربزه کاران در هنگام پرورش بوته ها، در حدود 20 تا 25 درصد از آن ها را به دلیل وجود قارچ های خاکزی نظیر فوزاریوم از دست می دهند که با کشت بوته های پیوندی و مقاوم، مقدار زیادی از این تلفات کاهش می یابد.

از کل آب مصرفی برای یک محصول جالیزی، در حدود 60 درصد صرفه جویی می شود و مصرف کود آن نیز تا یک سوم کاهش می یابد. مصرف سموم نیز تا حد صفر پایین می آید.

در ترکیه، صد در صد کشت این گونه از گیاهان به صورت نشاء پیوندی است و کشورهایی نظیر اردن و الجزایر، صادرکننده نشاء پیوندی به اروپا می باشند. ما می توانیم به دلیل کاهش مصرف آب، راندمان آن را بالا برده و اراضی بیشتری را به زیر کشت ببریم.

GRAFTING ROBOT

ربات پیوندزن نشا

ربات پیوندزن نشاء نیمه اتوماتیک تیدا، ساده ترین راه حل برای تولید نشای پیوندی می باشد.

هر سیکل پیوند تنها با یک اپراتور 10-15 ثانیه زمان می برد. جهت استریل کردن تیغ های برش در هر مرتبه برش، اسپری ماده ضدعفونی کننده (بنا به صلاحدید متخصص نشا) به طور اتوماتیک انجام می شود و تیغ ها ضدعفونی می شوند.

این ربات برای هر نشاء از ضخامت ساقه 2/1 تا 5/3 میلیمتر می باشد و به اپراتور کمک می کند در هر ساعت بین 360 تا 400 نشاء پیوندی را تولید نماید.

این ربات با تکنولوژی و خلاقیت مدرن به کار رفته در آن بسیار سریع و دقیق عمل می نماید و هزینه نگهداری و کاربری ناچیزی دارد و با تمام انواع گیره های موجود در بازار قابل استفاده می باشد.